سه شنبه ١٢ مرداد ١٤٠٠

تعداد بازدید: ٢١٢
 

:

برگزاری اولین همایش ملی قرآن و انسان مدرن در دانشگاه شهرکرد

اولین همایش ملی قرآن و انسان مدرن در دانشگاه شهرکرد برگزار شد.

کد خبر: ٤٥٢٦

تاریخ انتشار: ٢٢ تیر ١٤٠٠ ساعت ١٨:٤٧



به گزارش روابط عمومی دانشگاه شهرکرد، روز سه شنبه 22 تیر 1400 اولین همایش ملی قران و انسان مدرن با حضوردکتر محسن جوادی معاون فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، دکتر سعید کریمی رییس دانشگاه شهرکرد، حجت الاسلام دکتر سعید صفی مسئول دفتر نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه شهرکرد و جمعی دیگر از دانشگاهیان و قرآن‌پژوهان از سراسر کشور به صورت مجازی در دانشگاه شهرکرد  برگزار شد.

دکتر محسن جوادی در ابتدای این همایش در سخنانی ضمن تقدیر و تشکر از رییس و مسئولان دانشگاه شهرکرد و دانشکده ادبیات و علوم انسانی این دانشگاه به خاطر اهتمام در برگزاری نخستین همایش ملی قران و انسان مدرن در تشریح معرفت اخلاقی با طرح این پرسش که اخلاق چیست؟ اظهار کرد: مبحث اخلاق از زمان ارسطو و پیش از اسلام و حتی در دیگر ادیان، با دو موضوع قابل بررسی است نخست آنکه زندگی خوب چیست و دوم راه زندگی خوب چه می‌تواند باشد؟

معاون فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: درواقع در میان موجودات عالم، تنها آدم است که می‌تواند در خصوص زندگی خود تأمل و اندیشه داشته باشد و خوب و بد زندگی خود را ارزیابی کند، اخلاق محصول اندیشه در مورد خویشتن است که به تعبیر فارابی «تحصيل السعادة» و «التنبيه على سبيل‌ السعادة» را شامل می‌شود.

این استاد دانشگاه قم با ذکر اینکه معرفت اخلاقی در قرآن کریم با چهار عنوان و عنصر اصلی مطرح می‌شود، بیان کرد: عنصر نخست تعقل است که در قرآن کریم به‌کرات از مفهوم تعقل و مشتقات آن استفاده شده است. این مفهوم هم به‌صورت کلی و هم به‌شیوه غایی و ابزاری مورد استفاده قرار گرفته است.

دکتر محسن جوادی با برشمردن برخی مصادیق استفاده کلی از مفهوم تعقل در قرآن، گفت: در آیه ۱۰ سوره مبارکه ملک «وَقَالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِي أَصْحَابِ السَّعِيرِ»، به این نکته اشاره دارد که شقاوت با فقدان تعقل رابطه دارد و اندیشیدن بسیار مهم است و نمی‌توان نادیده گرفت. در آیه ۶۰ سوره مبارکه قصص نیز تأکید دارد که چرا فکر نمی‌کنید و این نعمات گذرا و ناپایدار را با جایی که رضوان و رضایت خداست مقایسه می‌کنید و یکی می‌دانید؟ این جابجایی قرب الی‌الله و متاع دنیا خلاف عقل است و اگر تعقل باشد مسیر و هدف گم نمی‌شود.

استاد فلسفه و حکمت اسلامی ادامه داد: مورد سوم آیه شریفه ۵۸ سوره مبارکه مائده است که به ابزار تعقل اشاره دارد و مردم نادان که تعقل ندارند غفلت پیشه می‌کنند و راه اصلی و صلاح را گم می‌کنند. اگر تعقل نباشد وجدان و شریعت هم سودی ندارند.

معاون فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی عنصر بعدی معرفت اخلاقی را وجدان یا الهام بیان کرد و توضیح داد: مهم‌ترین آیه در این خصوص آیات ۷ و ۸ سوره مبارکه شمس است و بر اساس آن، خداوند در این آیات به نفس سوگند می‌خورد، خداوند انسان را رها نکرده است بلکه راه را نشان داده است و نفس را با الهام کردن فجور و تقوا هدایت کرده است. خدا به‌صورت الهام و درونی‌شده مسیر فجور را که نفس را ویران می‌کند مشخص کرده و فهمانده است که عواملی چون ظلم، تهمت، دروغ و... نفس را ویران می‌کند و عوامل پاک و محترم ماندن نفس نیز برای انسان مشخص و آشکار است. غایت اصلی آن است که انسان بتواند نفس را حفظ کند.

دکتر محسن جوادی در ادامه  با طرح این پرسش که الهام چیست، گفت: در فلسفه اخلاق جدید در غرب، اندیشمندانی مانند کاتینگهام معتقدند که وجدان در جامعه غرب فراموش شده و انسان‌ها یله و رها هستند و چیزی به‌ اسم راهنمای طبیعی و درونی وجود ندارد و علت گمشدگی غرب همین است که وجدان باید دوباره جایگاه خود را بازیابد؛ لذا وجدان عنصری اصیل و مهم است و نباید از آن غفلت کرد.

معاون فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با بیان اینکه برخی اندیشمندان معتقدند الهام و وجدان مانند دفترچه راهنمای رسیدن به گزارش مقصد است، افزود: برخی دیگر با رد این نظریه الهام را به حس زیبایی‌شناختی و بو کشیدن راه درست تعبیر می‌کنند، اگر انسان این حس بویایی و شامه قوی را بر حسب فطرت اصیل داشته باشد به سمت عطر دل‌انگیز کار خیر پیش می‌رود. اما انسانی که فطرت و هویتش آسیب دیده باشد این قدرت بویایی برای اعمال خیر را نیز از دست می‌دهد.

دکتر محسن جوادی گفت: وحی و کتاب را فلسفه نبوت و عنصر دیگر معرفت اخلاقی بر اساس قرآن کریم دانست و ادامه داد: بر اساس آیه دوم از سوره مبارکه بقره تردیدی در وجه هدایتی قرآن کریم نیست و اگر بخواهیم خوف و حزنی در دنیا و آخرت نداشته باشیم باید به هدایت خداوند که همان قرآن است، متوسل شویم.

وی تأکید کرد: یکی از مشکلات انسان امروز مسئله استغنا از وحی است که با عناوین گوناگون در فلسفه اخلاق جدید مطرح می‌شود، برای نمونه کانت چنین برداشت کرده است که خودمان باید قانون و اخلاق را درست کنیم و نه خداوند. این سخن نادرستی است چرا که ما قانون‌گذار اخلاق و بنیانگذار راه‌ها و اهداف نیستیم بلکه مسیر و مقصد مشخص است و وحی الهی راه را نشان می‌دهد.

این استاد دانشگاه با تصریح اینکه بر اساس آیه شریفه سوره مبارکه بقره هدایت مختص متقین است، گفت: وحی نمی‌تواند جای عقل را بگیرد، مراد از متقین، متقین اخلاقی هستند یعنی کسانی که با فکر و تعقل نفس خود را از بین نبرده و فطرت خود را آسیب نزده‌اند. لذا به تعبیر علامه طباطبایی، هدایت الهی بر کسانی مؤثر می‌افتد که نفس خود را حفظ کرده باشند و اگر عقل و الهام نباشد و ذات آسیب ببیند، بر طبق آیه شریفه «وَلَا يَزِيدُ الظَّالِمِينَ إِلَّا خَسَارًا، جز خسران نخواهد بود.

معاون فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود:  هدایت الهی برای کسی است که آن‌را بخواهد لذا انسان باید این هدیه الهی را با روی باز و فروتنی بپذیرد و این فروتنی محصول عقل است که تایید می‌کند این کتاب سرچشمه هدایت است.

این مدرس دانشگاه با ذکر اینکه انسان مدرن در میان عقل و وحی نمی‌تواند تنها به یکی اکتفا کند و دیگری را نادیده بگیرد، بیان کرد: انسان مدرن اگر از یکی از این دو عامل غفلت کند گرفتار خواهد شد، آینده بشر و دوام زندگی بشر مدرن محصول توجه متوازن به عقل و وحی است و اگر عقل را کنار بگذارد گرفتار تصلب‌هایی می‌شود که نمونه‌های آن در تاریخ وجود دارد و اگر از وحی غافل شود از تحفه‌های گرانقدر که در پرتو وحی نصیبش می‌شود، محروم خواهد شد.

دکتر محسن جوادی در پایان گفت: نوعی معرفت اخلاقی با عنوان معرفت الگوگرایانه مطرح است؛ برای نمونه در آیاتی که در خصوص حضرت موسی(ع) یا حضرت ابراهیم(ع) یا تبعات زندگی اقوام گوناگون در تاریخ صحبت می‌کنند، روایت‌هایی بازگو می‌شوند که حاوی سیره و رویه پیامبران است و این روایات معرفت‌افزا و هدایتگر هستند.

دکتر سعید کریمی نیز در این همایش در سخنانی گفت:  در عصر معاصر دو پرسش بنیادین مطرح است نخست اینکه در چه جهانی زندگی می‌کنیم و دوم آنکه چگونه باید زندگی کنیم. پاسخی که انسان مدرن به پرسش نخست داده آن است که بخشی از جهان هستی قابل شناخت است و از این رو دست از خرافه و خرافه‌پرستی انسان سنتی برداشته است، در خصوص بخش غیرقابل شناخت نیز انسان مدرن در پرتو عقلانیت سکوت اختیار کرده و به‌دنبال نظرات وحی و عرفان در این حوزه‌ها است.

رییس دانشگاه شهرکرد افزود:  انسان مدرن باید ابتدا موضع خود را در قبال وحی که در قالب متون مقدس از جمله قرآن کریم در دسترس است، مشخص کند و تعامل خود را قرآن را در سایه عقلانیت مدرن بازتعریف کند به‌گونه‌ای که معیارهای پسندیده انسان به چالش برخورد نکند و در عین حال، ارزش و اعتبار قرآن خدشه‌دار نشود.

دکتر سعید کریمی در بخش پایانی سخنانش با اشاره به هدف نخستین همایش ملی «قرآن و انسان مدرن» مبنی بر روشنگری در خصوص رابطه انسان مدرن با قرآن کریم، گفت: پرسش این است که قرآن چگونه می‌تواند باورها، عواطف و خواسته‌های انسان مدرن را متعادل نگه دارد و باعث شود رفتارهای انسان‌ها آسیبی به مؤلفه‌ها و ارزش‌های جامعه نزند. همچنین رهاورد قرآن برای رفاه، امنیت، نظم و آزادی و رساندن انسان مدرن به مطلوب‌های فردی مانند ثروت، علم، قدرت، مقام و... چیست؟

حجت‌الاسلام دکتر سعید صفی شلمزاری نیز در سخنانی با ترسیم مراحل رسیدن بشر اولیه به بشر مدرن، بیان کرد: انسان مدرن چهار مرحله را برای رسیدن به نقطه امروز طی کرده است که حاکمیت طبیعت با فقر فرهنگی و معرفتی، حاکمیت علم، حاکمیت عقل و حاکمیت وحی این چهار مرحله را تشکیل می‌دهند؛ انتقال از سه مرحله اول به مرحله چهارم مجاهدت و انقلابی سخت می‌طلبد که انقلاب اسلامی ایران عهده‌دار این انتقال است.

مسئول دفترنهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه شهرکرد افزود: برگزاری همایش قرآن و انسان مدرن ابتدای راه است وجوامع فقهی، حوزوی و دانشگاهی در این زمینه کم‌کاری کرده‌اند و هنوز معارف قرآن کریم ناشناخته هستند و می‌طلبد که حوزه‌های فرهنگی و علمی،  فکری در این خصوص داشته باشند.

«قرآن، انسان مدرن و انسان محوری»، «قرآن، انسان مدرن و عقلانیت عملی و نظری»،« قرآن، انسان مدرن و معنویت و عرفان»، «قرآن، انسان مدرن و سلامت روان»،«قرآن، انسان مدرن و اخلاق حرفه ای»، «قرآن، انسان، مدرن و سبک زندگی»، «قرآن، انسان مدرن و مطلوب های اجتماعی:امنیت- رفاه اجتماعی-نظم-آزادی-عدالت»،«قرآن، انسان مدرن و مطلوب های اجتماعی فردی: ثروت، قدرت، علم، جاه و مقام ....»، «قرآن، انسان مدرن و نهادهای اجتماعی: قانون و حقوق بشر و شهروندی-تعلیم و تربیت-خانواده-اقتصاد-سیاست-دین»،« قرآن، انسان مدرن و مطالعات نوین انسان شناسی (انسان شناسی فرهنگی، انسان شناسی فلسفی...)»، «قرآن، انسان مدرن و فرهنگ و تمدن سازی»، «قرآن، انسان مدرن و بازخوانی الگوهای داستانی و اخلاقی»، «قرآن، انسان مدرن و ادبیات معاصر و نظریه های ادبی جدید»،« قرآن، انسان مدرن و کودک، نوجوان و جوان، قرآن، انسان مدرن و شخصیت زن و مطالعات زنان، قرآن، انسان مدرن و گفتگوی ادیان و تعامل پیروان ادیان، قرآن، انسان مدرن و صلح و سازگاری و عدم تخاصم، قرآن، انسان مدرن و موعود شناسی، قرآن، انسان مدرن و هنر، قرآن، انسان مدرن و تکنولوژی از مهمترین محورهای این همایش یک روزه بود.

دکتر علیرضا خواجه گیر، دبیر اجرایی این همایش نیزدر سخنانی گفت: 80  مقاله به دبیرخانه این همایش ارسال شده بود  که از این تعداد 12 مقاله به عنوان مقاله منتخب  به صورت شفاهی در همایش ارائه شد.

گفتنی است، مقالات نخستین همایش ملی قرآن و انسان مدرن در ویژه نامه ای با همین عنوان چاپ خواهند شد، همچنین این مقالات در پایگاه های استنادی علوم جهان اسلام(ISC)  و سیویلیکا نمایه خواهند شد.





کلیه حقوق سایت برای دانشگاه شهرکرد محفوظ است